kontakt@blumedpoland.pl tel: 71 757 54 64
borelioza

Jakie są strategie przetrwania Borrelia burgdorferi

Jakie są strategie przetrwania Borrelia burgdorferi

Standardowo wykonywane w laboratoriach testy serologiczne dają bardzo poważne trudności interpretacyjne. Jest to spowodowane tym, że odpowiedź układu odpornościowego może  przebiegać w rozmaity sposób. Głównymi problemami diagnostycznymi są:

  1. Strategie przetrwania Borrelia burgdorferi
  2. Skomplikowanych mechanizmów odpowiedzi immunologicznej
  3.  Niedoskonałości rutynowych metod diagnostycznych

 

Strategie życiowe Borrelia burgdorferi mają decydujące znaczenie jeśli chodzi o podane wyżej konsekwencje diagnostyczne. Do najważniejszych jej wskaźników należą:

Ukrywanie się Borrelia burgdorferi w tzw. immunologicznie uprzywilejowanych miejscach oraz przebywanie wewnątrzkomórkowe

Gdy dochodzi do infekcji  produkcja przeciwciał przez organizm jest stosunkowo wolna, zaś ilość przeciwciał ochronnych może być zbyt niska, aby nie dopuścić do zakażenia. Umożliwia to bakteriom dotarcie do miejsc w organizmie, które nie są wystarczająco chronione przed atakiem przeciwciał. Takimi miejscami może być np.  układ nerwowy lub przestrzenie międzykomórkowe (k. śródbłonka i fibroblasty).  Wywołuje to problemy w odpowiednim leczeniu – bowiem dotarcie antybiotyków do niektórych przestrzeni w odpowiednim stężeniu jest utrudnione. Utrudniona lub osłabiona odpowiedź immunologiczna powoduje znaczne utrudnienie leczenia. Przebywanie bakterii wewnątrzkomórkowo wiąże się z ryzykiem wznowy choroby po wydostaniu się Borrelia burgdorferi do krwioobiegu. Analizując badanie serologiczne nie można wykluczyć syruacji lokalnej produkcji przeciwciał. W takim przypadku badanie surowicy krwi może nie dać wyniku pozytywnego lub odpowiedź serologiczna może być wyrażona słabo.

Morfologiczna zmienność Borrelia burgdorferi

Borrelia burgdorferi cechują się unikalnymi pośród wszystkich innych bakterii cechami. W odpowiedzi na stres, formy spiralne potrafią przeobrazić się w cysty (formę L bakterii), która pozwala na ukrycie materiału genetycznego w oczekiwaniu na sprzyjające rozwojowi warunki. Z chwilą powstania cyst znikają specyficzne antygeny, co prowadzi do zahamowania produkcji przeciwciał, co z kolei sprzyja odtworzeniu spiralnej formy Borrelia burgdorferi.

Antygenowa zmienność Borrelia burgdorferi

Charakterystyczne dla Borrelia burgdorferi heterogenność (niejednorodność) i polimorfizm (wielopostaciowość antygenów, w stopniu niespotykanym u innych bakterii. Powoduje to zróżnicowanie produkowanych przez organizm w odpowiedzi na Borrelia burgdorferi przeciwciał. To z kolei powoduje, że niezykle trudne jest skonstruowanie testów, które pozwalałyby na jednoznaczne stwierdzenia zakażenia, biorąc pod uwagę duże ryzyko reakcji krzyżowych z przeciwciałami, które powstały w odpowiedzi na inny patogen.

 

 

Opracowano na podstawie:

Borelioza: dlaczego diagnostyka jest tak trudna? Elżbieta Witecka-Knysz , Małgorzata Klimczak , Karol Lakwa, Joanna śajkowska , Sławomir Pancewicz , Maciej Kondrusik , Sambor Grzegorczuk , Renata Świerzbińska, Teresa Hermanowska-Szpakowicz

diagnostyka boreliozy

Diagnostyka boreliozy

Diagnostyka boreliozy

Trudności w diagnostyce boreliozy

Jednym z podstawowych problemów w interpretacji wyników badań serologicznych jest niemożność odróżnienia zakażenia aktywnego od przebytego. Występuje on nawet w przypadku, gdy wykryte przeciwciała są całkowicie swoiste. Dodatkowo poziom wykrywanych przeciwciał nie wykazuje bezpośredniej korelacji ze stanem klinicznym badanego pacjenta. Prowadząc diagnostykę boreliozy należy pamiętać o możliwości wystąpienia sytuacji , które mogą prowadzić do fałszywych wyników. W  Polsce najczęściej diagnostyka opiera się tylko na wykonaniu testu przesiewowego Elisa. Test elisa może prowadzić do wielu wyników zarówno fałszywie dodatnich jak i fałszywie ujemnych. Wynik dodatni lub wątpliwy powinien być potwierdzony testem Western Blot lub innymi testami, które umożliwia współczesna diagnostyka.

Wyniki fałszywie ujemne w badaniu serologicznym boreliozy

Istnieje zespół czynników, które mogą wpływać na fałszywnie ujemny wynik w badaniu serologicznym w kierunku boreliozy. Należą do nich:

Zbyt wczesne badanie

Przeciwciała w klasie IgM pojawiają się we krwi zazwyczaj ok. 4 tygodni po zakażeniu, zaś w kleasie IgG pojawiają się zazwyczaj w okresie między 4 a 8 tygodniem od zakażenia. Ze względu na niską czułość testów, testy Western Blot są mało przydatne w początkowym stadium choroby.  Testy serologiczne stają się bardziej użyteczne w kolejnych stadiach choroby, ze względu na to, że ich czułość jest wtedy lepsza.

Defekt układu immunologicznego

W sytuacji, gdy odpowiedź immunologiczna pacjenta jest niewystarczająca, może to znacząco utrudnić diagnostykę.

Obecność kompleksów immunologicznych

W przypadku zakażenia boreliozą może dojść do związania przeciwciał przez antygeny bakteryjne.  Istnienie kompleksów immunologicznych obserwuje się zwłasza w stanach ostrych.  Przeciwciała występujące w formie kompleksów immunologicznych  nie są wykrywalne przez metody serologiczne np. test ELISA.

Antybiotykoterapia wdrożona w początkowym stadium choroby

. Szybko wdożona antybiotykoterapia w przypadku nie dokończenia diagnostyki, może utrudniać wykrycie boreliozym, ze względu na osłabienie odpowiedzi humoralnej.

Borelioza: dlaczego diagnostyka jest tak trudna? Elżbieta Witecka-Knysz , Małgorzata Klimczak , Karol Lakwa , Joanna śajkowska , Sławomir Pancewicz , Maciej Kondrusik , Sambor Grzegorczuk , Renata Świerzbińska , Teresa Hermanowska-Szpakowicz